Wyobraź sobie miejsce, w którym włoski, leniwy styl życia i zapach świeżego espresso mieszają się z surowym, alpejskim krajobrazem oraz austriackim porządkiem. Bolzano to nie jest po prostu kolejne zwyczajne miasteczko na mapie Włoch. Stolica Tyrolu Południowego, nazywana też przez niemieckojęzycznych mieszkańców Bozen, zachwyca unikalną dwujęzycznością i niesamowitą atmosferą kulturowego tygla. Te fascynujące kontrasty i historyczne pogranicze najpełniej dają o sobie znać w lokalnej architekturze sakralnej. Tutejsze świątynie wcale nie są chłodnymi, niedostępnymi miejscami. To tętniące historią, żywe skarbnice sztuki, w których bez trudu odnajdziesz ślady średniowiecza, gotyku czy neoromanizmu. A także dzieła genialnych, europejskich mistrzów. Jeśli planujesz właśnie swoją podróż do tego urokliwego zakątka północnych Włoch, odkrywanie lokalnego dziedzictwa sakralnego powinno stać się stałym punktem Twojego planu zwiedzania.
Duomo di Santa Maria Assunta (Katedra Wniebowzięcia NMP)
Twoją wędrówkę po mieście najlepiej rozpocząć w samym sercu Bolzano, czyli na tętniącym życiem placu Piazza Walther. To właśnie tutaj wznosi się imponująca Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Duomo di Santa Maria Assunta), będąca niekwestionowanym symbolem stolicy regionu. Choć najgłębsze korzenie tej świątyni sięgają wczesnego chrześcijaństwa i IV wieku naszej ery, to dzisiejszy, majestatyczny kształt nadali jej późnogotyccy budowniczowie.
Gdy tylko zbliżysz się do świątyni, Twoją uwagę natychmiast przyciągnie jej unikalny dach pokryty lśniącą, żółto-zieloną dachówką. Układa się ona w precyzyjne, geometryczne wzory, które od razu przywodzą na myśl architektoniczne tradycje dawnego imperium Habsburgów. Nad całą okolicą dominuje z kolei ażurowa dzwonnica o wysokości 65 metrów. Ukończona na początku XVI wieku przez mistrza Hansa von Lutza z Schongau. Warto wejść do środka, by w chłodnym wnętrzu podziwiać misternie rzeźbioną ambonę z piaskowca oraz zajrzeć do bogatego skarbca katedralnego, gdzie zgromadzono bezcenne monstrancje i szaty liturgiczne sprzed setek lat.
Jeśli chcesz zrobić idealne zdjęcie dachu katedry na tle górskich szczytów, najlepiej wybrać się na północno-wschodni róg placu Piazza Walther w godzinach porannych. Co ciekawe, pod współczesną posadzką kościoła archeolodzy odkryli fundamenty trzech starszych budowli i te niesamowite wykopaliska możesz dziś osobiście zobaczyć podczas wizyty.
Chiesa dei Domenicani (Kościół Dominikanów)
Zaledwie krótki spacer dzieli katedrę od kolejnego niezwykłego miejsca, jakim jest Kościół Dominikanów (Chiesa dei Domenicani). To jeden z pierwszych gotyckich budynków, jakie w ogóle wzniesiono w tym regionie. Dominikanie pojawili się w Bolzano już w XIII wieku i przynieśli ze sobą świeże, włoskie trendy artystyczne prosto z południa półwyspu. Choć zewnętrzna, nieco surowa fasada może wydać Ci się skromna, to prawdziwa magia tego miejsca kryje się w jego wnętrzu.
Największym skarbem, dla którego zjeżdżają tu miłośnicy sztuki z całego świata, jest kameralna Kaplica św. Jana (Cappella di San Giovanni). Kiedy przekroczysz jej próg, znajdziesz się w otoczeniu genialnego cyklu czternastowiecznych fresków stworzonych przez artystów głęboko zainspirowanych słynną szkołą Giotta. Ze względu na niesamowity kunszt, grę świateł oraz ogromną dramaturgię biblijnych scen, kaplica ta zupełnie zasłużenie zyskała miano lokalnej Sykstyny Tyrolu Południowego.
Warto zabrać ze sobą małą lornetkę, by móc dokładnie przyjrzeć się detalom tych niezwykłych malowideł. Które w półmroku kaplicy prezentują się wręcz mistycznie. Po wyjściu z kaplicy koniecznie zajrzyj też do przylegającego do kościoła zabytkowego krużganka klasztornego. Oferuje on upragniony spokój, bezpłatny wstęp i doskonałą ucieczkę przed letnim, włoskim upałem.
Chiesa dei Francescani (Kościół Franciszkanów)
Teraz czas na wizytę w nieco bardziej ustronnym miejscu. Kierując się na północ od katedry, trafisz na cichą uliczkę Via dei Francescani, przy której dumnie wznosi się Kościół i klasztor Franciszkanów (Chiesa dei Francescani). Zakonnicy osiedlili się w mieście w pierwszej połowie XIII wieku. Po niszczycielskim pożarze odbudowali swój dom w eleganckim, jasnym stylu gotyckim, który urzeka lekkością i harmonią proporcji.
Najważniejszym powodem, dla którego po prostu musisz odwiedzić to miejsce, jest monumentalny ołtarz skrzydłowy wykonany z rzeźbionego drewna lipowego. To absolutne arcydzieło stworzył około 1500 roku genialny tyrolski rzeźbiarz Hans Klocker z Brixen. Przedstawiający scenę Bożego Narodzenia ołtarz zachwyca niesamowitą wręcz precyzją, z jaką autor oddał szczegóły postaci i szat. Nie mniejsze wrażenie robi gotycki krużganek klasztorny z trójlistnymi arkadami, ozdobiony pięknymi, historycznymi freskami.
Warto wiedzieć, że tutejszy kościół słynie z absolutnie wyjątkowej akustyki. Jeśli podczas Twojego pobytu będzie organizowany koncert muzyki organowej lub chóralnej, nie wahaj się ani chwili i kup bilet, bo to niezapomniane przeżycie duchowe i estetyczne. Pamiętaj tylko, że krużganki są częścią wciąż działającego klasztoru, więc należy zachować tam pełną ciszę.
Chiesa del Sacro Cuore (Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa)
Jeżeli chcesz zobaczyć coś o nieco innym charakterze, warto przenieść się na chwilę do nowszej części miasta, gdzie pod koniec XIX wieku wzniesiono Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (Chiesa del Sacro Cuore). Ten monumentalny gmach to doskonały przykład stylu neoromańskiego, zaprojektowany przez cenionego w regionie architekta Johanna Bittnera. Świątynia ta jest nie tylko pięknym budynkiem, ale przede wszystkim niezwykle ważnym symbolem tożsamości narodowej mieszkańców Tyrolu.
Powstanie świątyni wiąże się bezpośrednio z historycznym ślubowaniem, jakie tyrolczycy złożyli Sercu Jezusowemu w 1796 roku. Kiedy to regionowi zagrażał najazd wojsk napoleońskich. Ta tradycja jest niezwykle żywa po dziś dzień. Jeśli będziesz mieć szczęście odwiedzić Bolzano w pierwszą niedzielę po uroczystości Serca Jezusowego, zobaczysz niesamowite ogniska rozpalane na szczytach okolicznych Alp. Sama bryła kościoła zachwyca kontrastowym połączeniem czerwonego i szarego kamienia, a przestronne wnętrze skrywa wspaniałe mozaiki.
Najlepiej połączyć wizytę w tym kościele z niespiesznym spacerem po pięknej, pełnej zieleni dzielnicy Gries. Świątynia leży nieco na uboczu najpopularniejszych szlaków turystycznych, dzięki czemu możesz tu kontemplować architekturę w ciszy i bez tłumów. Koniecznie przyjrzyj się też tutejszym witrażom, które po południu malują wnętrze tysiącem barw.
Alte Pfarrkirche Gries (Stary Kościół Parafialny w Gries)
Swoją podróż po sakralnych skarbach Bolzano kończysz w sercu wspomnianej już, historycznej dzielnicy Gries. To tutaj, w otoczeniu urokliwego, starego cmentarza ukrywa się Stary Kościół Parafialny w Gries (Alte Pfarrkirche Gries), dedykowany Matce Bożej. Ten gotycki kościółek to miejsce absolutnie magiczne, które skrywa w swoich wnętrzach jeden z najcenniejszych zabytków rzeźbiarskich w całej Europie.
Mowa o słynnym ołtarzu skrzydłowym dłuta Michaela Pachera, stworzonym w latach 1471–1475. Jest to bez wątpienia jedno z najlepiej zachowanych i najbardziej spektakularnych dzieł tego tyrolskiego mistrza na świecie. Ołtarz przedstawiający koronację Maryi zachwyca dynamiką, głębią przestrzeni i niesamowitą ekspresją wyrzeźbionych w drewnie postaci. Poza tym bezcennym ołtarzem, w kościele warto też odszukać wyjątkowo surowy, romański krucyfiks pochodzący z około 1200 roku.
Planując wizytę w Gries, pamiętaj, że ten zabytkowy kościółek nie jest otwarty przez cały dzień tak jak miejska katedra. Najlepiej przed wyruszeniem w drogę upewnić się w lokalnym biurze informacji turystycznej na Piazza Walther, w jakich godzinach świątynia będzie dostępna dla zwiedzających. Do samej dzielnicy bez problemu dojdziesz pieszo malowniczą trasą wzdłuż rzeki Talvera, co zajmie Ci około 20 minut.
Podsumowanie
Odkrywanie kościołów w Bolzano to fascynująca podróż w czasie. Podczas której na każdym kroku widać, jak burzliwe były losy tego regionu. Każda ze świątyń, od dumnej i głośnej katedry z geometrycznym dachem, przez mistyczny Kościół Dominikanów, aż po ukryty w zieleni kościółek w Gries, opowiada zupełnie inną, porywającą historię o ludziach, ich wierze i wielkiej sztuce. Podczas Twojego pobytu w Tyrolu Południowym nie spiesz się. Pozwól sobie na wolne tempo. Przysiądź na kościelnej ławce i poczuj unikalną duszę tego niezwykłego, alpejskiego miasta zapisaną w chłodnym kamieniu.
Autorka: Magdalena Łydka – miłośniczka podróży, szczególnie tych na Bałkany. Copywriterka specjalizująca się w tematyce podróżniczej, która pracę w korporacji zastąpiła tworzeniem stron internetowych i podróżowaniem. Każdą wolną chwilę spędza w podróży z dobrą książką i notesem. Autorka kilku ebooków o Chorwacji, Bałkanach i Półwyspie Apenińskim. Ulubione miejsce do pracy: wyspa Korčula w Chorwacji.
